કલાકારોનો પરંપરાગત કૌશલ્યથી વિશ્વમંથન સુધીનો પ્રવાસ

કલાકારોનો પરંપરાગત કૌશલ્યથી વિશ્વમંથન સુધીનો પ્રવાસ

જનતા દસ્તક ન્યુઝ - તારીખ ૦૩/૧૨/૨૦૨૪ મંગળવાર -

કચ્છની વર્ષો જૂની હસ્તકલાથી બનતા વુડન આર્ટ ફર્નિચર આજે પણ પોતાની અનોખી ઓળખ અને વૈશ્વિક માગ ધરાવે છે. લાકડા પર ઝીણી કોતરણીના કૌશલ્ય દ્વારા બનતી આ કલાનું ઇતિહાસ 400 વર્ષ જૂનુ છે. આજે પણ પરંપરાગત રીતે આ કળાને જીવંત રાખવા માટે કારીગરો મશીનરીના યૂગમાં પણ હાથકામને મહત્વ આપે છે.

કચ્છની હસ્તકલા અને તેના કારીગરો ખાવડા નજીકના લુડિયા ગામના જેમલ મારવાડા છેલ્લા ચાર દાયકાથી આ કળા સાથે સંકળાયેલા છે. તેમનો પરિવાર પણ આ કળાને આગળ વધારી રહ્યો છે. તેમનું કુટુંબ લાકડાના સ્તંભો, હીંચકા, સોફાસેટ, દરવાજા, ટેબલ, ખુરશી અને મંદિરો જેવી વિવિધ પ્રોડક્ટ બનાવે છે. વિદેશોમાં ખાસ કરીને અમેરિકા, લંડન અને સ્પેનમાં આ પ્રોડક્ટ્સની બહુ માગ છે.

મેળવેલા એવોર્ડ્સ અને પ્રશંસા જેમલભાઈએ વર્ષ 2017માં સ્ટેટ એવોર્ડ મેળવ્યો હતો, જ્યારે 2020માં તેમના દીકરા રાજેશે આ ગૌરવ મેળવ્યું હતું. તાજેતરમાં તેમને ઈંગ્લેન્ડના ગ્લોબલ બુક ઓફ એક્સેલન્સ એવોર્ડથી નવાજવામાં આવ્યા છે, જે કચ્છની આ હસ્તકલા માટે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે બહુમાન છે.

લુપ્ત થતી કળા આ કળા માટે અગાઉ 40-50 કારીગર કાર્યરત હતા, પરંતુ આજે માત્ર 10-12 કારીગર જ કાર્યરત છે. આ આર્ટ વિન્ટેજ લુક અને રજવાડી શૈલી માટે પ્રસિદ્ધ છે, જે મશીન બનાવેલી વસ્તુઓથી ખૂબ જ જુદી અને અનોખી છે.

વિશ્વવ્યાપી માગ વુડન કાર્વિંગ પ્રોડક્ટ્સ ઘરના સુશોભન અને શોખીન લાગણી માટે ખાસ મહત્વ ધરાવે છે. વિદેશમાં આ ફર્નિચર વિન્ટેજ લુક અને ટકાઉપણાના કારણે લોકપ્રિય છે.

આ રીતે, કચ્છની આ ઐતિહાસિક હસ્તકલા આજે પણ તેના કૌશલ્ય અને વિશિષ્ટતા માટે આખા વિશ્વમાં પ્રસિદ્ધિ મેળવે છે - રીપોર્ટ બાય - મહેશ રાજગોર ભચાઉ